خانه پدیا ۳ مهر ۱۴۰۳ 0 نظر

رکود بازار مسکن تا کی ادامه خواهد داشت؟

بیش از یک سال است که بازار مسکن راکد شده و خیلی از سازندگان، معامله گران و حتی واسطه گران را بیکار کرده است. در چنین شرایطی، این سوال مطرح می شود که وضعیت رکود تا چه موقع در بازار مسکن پابرجا خواهد بود؟

اثر نوسانات شش ساله قیمت مسکن از سال گذشته به شکل رکود معاملاتی بروز کرده و این وضعیت در چهار ماه ابتدای سال جاری نیز ادامه داشته است. اگر نقطه آغاز رکود را ابتدای سال گذشته در نظر بگیریم و رکود فعلی مشابه چهار دهه گذشته باشد کسادی معاملات احتمالا پنج تا هفت فصل دیگر طول می‌کشد.

تاثیر مثبت و منفی رکود بازار مسکن

جالب توجه اینجاست که در یک سال اخیر، رکود باعث کاهش نرخ تورم مسکن شده، به نحوی که حالا تورم این شاخص، به کمتر از یک سوم تورم دیگر کالاها رسیده است.

وضعیت فعلی بازار مسکن دو چهره دارد. یک چهره آن مثبت است و دستاوری برای بازار محسوب می شود اما روی دیگر آن کاملاً منفی است و عواقب جبران ناپذیری برای بازار به همراه خواهد داشت.

چهره منفی آن به کاهش بازده سرمایه و انگیزه سازندگان مربوط می شود. این عامل در نهایت به رکود تولید مسکن و در درازمدت، گرانی قیمت ها منجر خواهد شد. روی مثبت این وضعیت نیز مربوط به قدرت خرید مسکن می شود. در این فاصله، مردم می توانند قدرت خرید خود را تقویت کرده و به سطح قیمت مسکن نزدیک کنند.

چرا رکود ؟

برخی از کارشناسان می‌گویند که هنوز عرضه‌های قبلی مسکن فاقد تقاضا مانده و به همین دلیل، فعلاً رکود پابرجاست. بازار زمانی رونق پیدا می‌کند که تقاضای جدید در آن شکل بگیرد، علاوه بر این، عوامل دیگری همچون واحد‌های خالی از سکنه، هزینه‌های ساخت و ساز، مالیات خانه‌های خالی و لوکس، تورم عمومی، وضعیت بازار‌های موازی و…نیز بر رونق بازار مسکن مؤثر هستند.
فرهاد بیضایی، کارشناس حوزه مسکن، بر این اعتقاد است که بحث رکود بازار مسکن از اواسط دهه ۹۰ اتفاق افتاده است. او به «شهروند» توضیح می‌دهد که در سال‌هایی بحث افزایش قیمت مسکن مطرح بوده اما همچنان رکود در مسکن مسئله تثبیت‌شده‌ای در کشور به شمار آمده و راهکار اساسی از طرف دولت‌ها برای برون‌رفت از آن فراهم نشده است.
او به تمام شدن زمین‌های شهری به‌عنوان علت اصلی این رکود اشاره کرده و می‌گوید: «هم‌اکنون زمین لازم برای ساخت مسکن وجود ندارد به همین دلیل نرخ استهلاک بالا و در نتیجه آمار تخریب بالا رفته است. این موضوع سبب شده که سودآوری در بخش مسکن کم و سرمایه‌گذاری کاهش پیدا کند که نتیجه آن منتهی به رکود مسکن شده است.»
بیضایی با اشاره به اینکه میزان درخواست پروانه ساخت نشان از کاهش ساخت‌وساز در بازار مسکن دارد، ادامه می‌دهد: «‌در سال‌های نخست دهه ۹۰ تقاضا برای پروانه ساخت مسکن بین ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار واحد بود اما این آمار هم‌اکنون به ۳۰۰ هزار واحد کاهش پیدا کرده که این نشان از کاهش سودآوری، کاهش ارزش افزوده و کاهش سرمایه‌گذاری در این بازار دارد.»

در کوتاه مدت نمی توان توقع داشت که متغیرهایی مثل تورم، بازارهای موازی، تسهیلات مسکن و توان متقاضیان تغییر خاصی داشته باشد. از سوی دیگر، هیچکس نمی داند که تعداد دقیق واحدهای خالی تهران چقدر است. بر اساس آخرین سرشماری که در سال ۹۵ انجام شد، نزدیک به ۵۰۰ هزار واحد خالی در تهران وجود دارد. تا زمانی که تکلیف این واحدهای خالی مشخص نشود، نمی توان انتظار داشت که اتفاق خاصی در بازار مسکن رخ دهد.

پیام بگذارید