تاثیر مجاورت با فضای سبز در قیمتگذاری ملک
برخی از نیازها به صورت غریزی در همهی انسانها وجود دارد. نظیر نیاز به ایمنی و امنیت در حریم خانه. با وجود این باید توجه داشت که بسیاری از نیازها منشاء فرهنگی داشته و بسته به خصوصیات فرهنگی که در آن بزرگ میشویم، در بعضی محیطها نسبت به محیطهای دیگر بیشتر احساس راحتی میکنیم. نیاز به فضای سبز نیز همینطور است و تاثیرات خوبی را بر روان انسانها دارد.
فضای سبز شهری
تاثیر مثبت فضای سبز بر زیبایی بصری فضا و حتی روح و روان کاربران آن فضا برای کسی پوشیده نیست. هر فرد به طور میانگین به ۲ تا ۴ متر مربع فضای سبز نیاز دارد. در غیر اینصورت ممکن است با کمبود اکسیژن و مشکلات جسمی و روانی روبرو شود. در این میان مهندسی فضای سبز با ایجاد فضای سبز در سطح شهرها مانند کاشت درختان در حاشیه خیابانها و ایجاد انواع پارکهای جنگلی، کوهستانی و منطقهای، فضاسازی و زیباسازی پارکها، کاهش آلودگیهای بصری و ایجاد مناظر زیبا، تقلیل صداهای آزار دهنده و تعدیل آلودگیهای صوتی، حفاظت و صیانت از محیط طبیعی و منابع موجود در آن و حفاظت از تنوع حیاتی گیاهان، عامل حفظ فضای سبز و سلامت و زیبایی سکونتگاههای انسان میگردد و نیاز انسانها را به فضای سبز موردنظر تأمین میکند. در واقع مهندسی فضای سبز با ایجاد و حفظ مناظر طبیعی در اطراف منازل و در سطوح وسیعتر؛ یعنی شهر و اطراف آن، کیفیت زندگی را در شهرها بالا میبرد. زیرا فضای سبز شهر، دستگاه تنفس شهر است.
رشد روزافزون شهرنشینی و توسعه سریع شهرها سبب تبدیل بسیاری از فضاهای سبز به سازههای ساختمانی و تخریب بیرویه اکوسیستم طبیعی شده است. فضای سبز با کارکردهای اکولوژیک، اجتماعی و اقتصادی که دارد، نقش بسزایی را در بهبود کیفیت زندگی در شهرها و دستیابی به شهر پایدار ایفا میکند. میزان فضای سبز شهری یکی از مهمترین معیارها در رفاه شهروندان است. فضاهای سبز شهری خدمات مصرفی مستقیم و غیرمستقیم همچون تفرج، تصفیه هوا، کاهش آلودگی صوتی و خدمات غیرمصرفی (ارزش وجودی) بیشماری را ارائه میدهد که در بازارهای رسمی و غیررسمی مبادله نمیگردد. بر همین اساس اغلب به نظر میرسد که ارزش اجتماعی- اقتصادی فاکتورهای زیستمحیطی به میزان کافی در اولویتبندیهای سیاسی منعکس نشده است. اگر بتوان ارزش اقتصادی فضاهای سبز از طریق تاثیر آن بر قیمت خانه نشان داد. این امر وضعیت فضاهای سبز موجود را در فرآیند تصمیم گیری سیاسی ارتقا میبخشد.
مزایای فضاهای باز محلی برای اهالی محل
دانسته و ندانسته طبیعت برای همه اهمیت دارد. برای مثال به محض اینکه درآمد مردم از سطح حداقل بالاتر رود، اقدام به خرید گیاهان جهت حیاط و بالکن خود مینمایند. هنگامی که ثروتمندتر میشوند، به حومههای سبز نقل مکان میکنند و با بهتر شدن درآمدشان حتی اگر هم در داخل شهر کار میکردند، باز خانههایی میخرند که با فضای سبز محصور شده باشد. اغلب گفته شده است که مردم این کار را برای نشان دادن موقعیت خود انجام میدادهاند. لیکن تامین رضایت شخصی نیز در این امر نقش داشته است.
مطالعات مربوط به استفاده از فضاهای باز و مناطق تفریحی حاکی از آن است که اکثریت مردم رغبتی به پیادهروی طولانی برای استفاده از فضای باز را ندارند. چهارصد متر (یعنی ده دقیقه پیادهروی) حد متعارفی است برای کسانی که به طور منظم قصد استفاده از چنین فضاهایی را دارند. به همین دلیل برنامه ریز باید مطالعه فضاهای سبز محلی را به شعاع 400 متری پروژه مورد نظر محدود کند. مطالعات مربوط به استفاده از فضاهای باز نشان داده است که تنها در صورتی که فضایی از برجستگیهای خاص برخوردار باشد، مردم حاضرند مسافت طولانیتری را به خاطر آن طی کنند.
هنگامی که یک فضای باز در فاصله دورتر از 400 متر قرار گرفته باشد، مردم ترجیح میدهند برای استفاده از آن وسیلهی نقلیه خاصی را در نظر بگیرند. مگر تعدا بسیار معدودی که از طرفداران جدی پیادهرویاند. وقتی مردم از اتومبیل، اتوبوس یا دوچرخه استفاده میکنند، علاقهمند به طی مسافتهای بیشتری میباشند و بنابراین احتمال استفاده آنها از فضاهای سبز محلی کمتر است. در چنین وضعی مردم فضاهایی را انتخاب میکنند که یا تسهیلات مورد نیاز آنها را دارا باشد و یا مکانهایی که زمینه مورد نیاز برای فعالیتهای خاص آنها را داشته باشد.
تقریبا همه کسانی که در مجاورت فضاهای سبز زندگی میکنند، درباره مناطق طبیعی محل خود، چنین میگویند: دره من، درختان من، محل من. از نظر مردم مشارکت در کاشتن درخت در زمین مورد نظر جنبه نمادی ریشهدار شدن است. سالها پس از این رویداد، افراد هنوز قادر بودند درخت و آشیانه خود را بشناسند. نه فقط دوستداران طبیعت، بلکه همه مردم علاقهمند به وجود طبیعت در شهرها هستند.
مزایای روانی و اجتماعی فضای سبز
مطالعاتی که براساس مشاهدات در مناطق طبیعی صورت گرفته نشان میدهد که 50 درصد از استفاده کنندگان از فضاهای سبز بزرگسالان میباشند مردم در مصاحبهها گفتهاند که دوست دارند که محل زندگیشان نزدیک آب باشند، لیکن در واقع به ندرت به لبه آب نزدیک میشوند. ردگیری مردم به مدت نیم ساعت نشان داد که دو سوم استفاده کنندگان از فضا، متناوبا توقف میکردند تا به طبیعت نگاه کنند؛ یعنی به گلها، بوتهها، پرندگان.
مردم درباره لذت فرار از محیط خانه با رفتن به اراضی طبیعی، با تجربه کردن آن به عنوان یک بهشت، از احساس تنها بودن و دور بودن از همه چیز، از آرامش صحبت کردند. بعضی از مردم حتی میگفتند که میتوانستند احساس کنند در مناطق روستاییاند. در بسیاری از موارد یک احساس غرور از اینکه این مکان طبیعی خاص در محله آنها بوده و در توسعه آن نیز سهیم بودهاند بیان شده است.
مردم احساس میکنند که در مناطق طبیعی میتوانستند دوستانهتر بوده و مردم را راحتتر بشناسند، روحیه گروهی بیشتر بوده و مردم احساس بیشتری نسبت به امور داشتند. همچنین افراد همواره از بیرون بودن در هوای آزاد احساس سرحالتر بودن و احساس سلامتی میکنند.
تاثیر فضای سبز بر قیمت املاک مجاور
هرچند اثربخشی مثبت فضای سبز در افزایش تقاضای خریداران و بالا رفتن قیمت ملک بر کسی پوشیده نیست اما هنوز در ایران تحقیقی که مستقیما این تاثیر را در قیمت خانه محاسبه کرده باشد، صورت نگرفته است.
درست است كه مردم ساكن يك شـهر بـه طـور مستقيم براي هواي تميز پولي پرداخت نميكنند، اما به طور عموم زندگي در ناحيهاي از شهر كه داراي هواي تميزتر است را ترجيح ميدهند. اين ترجيح در نهايت سبب افزايش تقاضاي مسكن در آن ناحيه شده و قيمت مسـكن را افـزايش مـيدهـد. بـراين اسـاس، ميتوان اين طور تفسير كرد كه مردم با پرداخت هزينة بيشتر براي مسـكن، در عمـل به طور غيرمستقيم براي هواي تميزتر هزينه ميكنند. هـر چـه اخـتلاف مطلوبيتهاي زيست محيطي مناطق بيشتر باشد، اختلاف قيمت واحدهاي مسكوني نيز بيشتر است.
اگرچه عملا براي مطلوبيتهاي زيست محيطي مانند هواي پاك و وجود فضاي سبز سـرانة اسـتاندارد، بـازاري وجـود نـدارد و به طور مستقيم مورد خريـد و فـروش قـرار نمـيگيرنـد، امـا ارزشـمند هسـتند و ايـن ارزشمندي زماني آشكار ميشود كه نقض شوند. مثلا وقتي بعضي از مناطق بـا آلـودگي هوا عجين است، مردم حاضرند كه هزينة بيشتري پرداخـت كننـد، امـا از هـواي پـاك بهرهمند شوند.
با توجه به مطالب فوق و آشکار شدن تاثیر فضای سبز بر جسم و روح انسان، میتوان به این نتیجه دست یافت که ارزش خانههایی که در مجاورت با فضاهای سبز قرار دارند به مراتب بیشتر از خانههایی است که هیچ فضای سبزی در اطراف آن وجود ندارد. همین امر باعث افزایش قیمت املاک در مناطق سرسبز شهر میشود. البته این موضوع همیشه به این معنا نیست که هرچه فاصله از فضای سبز کمتر باشد، ارزش ملک بیشتر است. زیرا گاهی نزدیکی بیش از حد به محیط طبیعی نیز، مشکلاتی را برای ساکنان خانههای اطراف به دنبال دارد. به عنوان مثال ممکن است سر و صدای زیاد و رفت و آمد بیش از حد در آن محل برای ساکنان آزار دهنده باشد.
بنابراین تخمین فاصله از فضاهای سبز شهری و بررسی تاثیر آن برکیفیت زندگی و قیمت املاک، کاری تخصصی است. تیم خانه پدیا با روشهای علمی و دانشگاهی، این تحلیلها را برای خریداران و فروشندگان خانه انجام میدهد و به آنان در راه به دست آوردن یک خانه مناسب یاری میرساند.
